Een eigen moestuin is nog nooit zo populair geweest. Wat wil je ook, gegarandeerd 100% biologisch, verser en lekkerder kun je het niet krijgen. Je favoriete eetadresje vanaf nu is dan ook je eigen achtertuin of volkstuin. Altijd een tafeltje vrij.

Veel werk, een moestuin?

Een moestuin hoeft echt niet groot te zijn. Bedenk wat je graag eet en wilt uitproberen en hoeveel tijd je hebt voor het tuinwerk. Met dagelijks een half uur en in het weekend 2 à 3 uur kun je veel doen. Kies een zonnig stukje tuin. Met 1 m² kun je al kruiden en sla kweken en op 5 x2,5 m of meer heb je ruimte voor kruiden, groenten en wat fruit. Maak bedden van een meter breed om overal goed bij te kunnen. Daartussen smalle paden bedekt met houtsnippers, zodat je de paden niet hoeft te wieden.

moestuin, plukkende vrouw op krukje

Basisregels voor een (bio)moestuin

Biologisch kweken is makkelijker dan je denkt. Met deze vier basisregels ga je goed van start:

  1. De bodem niet te diep spitten en omkeren, maar de  structuur, voedingswaarde en het bodemleven verbeteren met compost en mulch.
  2. Gebruik organische meststoffen van biologische oorsprong.
  3. Vang regenwater op (met teilen of een regenton) voor het gieten. Een druppelsysteem (vanaf de regenton of waterleiding) is ideaal voor een regelmatige watergift.
  4. Kies ecologisch veilige bestrijdingsmiddelen en laat alle beestje, insecten en vogels hun nuttige werk doen. De juiste standplaats en een goede verzorging versterken de gezondheid en natuurlijke afweer van planten. Gooi zieke plantendelen niet op de composthoop, maar in de groenbak.

Belangrijk: een goede bodem leggen

Groenten hebben veel voeding nodig. Het voorbereiden van de bodem is daarom belangrijk en de tijd en geld die je erin steekt dubbel en dwars waard. Maak de bodem vochtig als die erg droog is. Verwijder eerst zorgvuldig alle (wortel)onkruiden. Verdeel er dan ruim compost over. Meng compost en bodem rul en los met een draaiende beweging van een spitvork. Keer de bodem daarbij niet om, dat is nadelig voor het bodemleven. Allerlei insecten, wormen, schimmels en bacteriën hebben hun eigen diepte waarin ze leven en hun nuttige werk doen. Die gelaagde opbouw moet behouden blijven.

Bescherm de grond met een mulchlaag

Leg tussen groente- en kruidenplanten een laag compost, bladaarde, cacaodoppen, cocopeat of afgemaaide brandnetels (voedzaam) of droge bladeren, kokosvezels of stro (niet voedzaam). Mulchen voorkomt dichtslaan en uitdrogen van de grond door regen, zon en wind. De bodem blijft gelijkmatig vochtig, waardoor een rijk bodemleven ontwikkelt en de grond luchtig en voedzaam wordt. De mulchlaag neemt ook licht weg, waardoor onkruidzaden niet kiemen. Gebruik liever geen tuinturf, omdat de winning ervan natuurlijke veengebieden vernietigt.

Groenten, kruiden en fruit kiezen

Er zijn heel veel kruiden en groenten om uit te kiezen en in allerlei vormen en vrolijke kleuren beschikbaar. Wat denk je van rood gespikkelde botersla, witte bosaardbeitjes, gele frambozen, paarse basilicum, gestreepte tomaten, rode kruisbessen of oranje snijbiet? Kwekerij De Nieuwe Tuin verkoopt zaden van veel kleurige en lekkere variëteiten uit de hele wereld, speciaal getest voor een kleine moestuin.

Makkelijke gasten in de moestuin

Groenten

Alle soorten sla, veldsla, rucola, radijs, struiktomaten, tuin- en sperziebonen, suikermais, snijbiet, biet, peultjes, erwtjes, sugar snaps, wortels, courgette, prei, sjalot, ui, lente-ui, knoflook, pompoen, suikermais, artisjok en rabarber.

Fruit

Alle soorten zacht fruit (aardbeien, bosaardbeien, frambozen, allerlei bessen) zijn eenvoudig te kweken. Heb je ruimte voor fruitbomen, dan zijn laagstamappels of pruimen een goede keus. Ook zijn er druivenrassen die hier een rijke oogst geven.

Kruiden

Veel mediterrane kruiden zijn langlevend: rozemarijn, tijm, salie, wilde marjolein (oregano), majoraan, dragon en hyssop. Ze houden van volle zon, schrale grond met kalk (zonder mulch) en weinig voeding. Zet ze daarom bij elkaar en hou ze jong door regelmatig oogsten en snoei.
Groene kruiden zijn ook meerjarig, willen wat meer voeding en verdragen meer schaduw: bieslook, Chinese bieslook, citroentijm, koriander en lavas (maggiplant), muntsoorten en citroenmelisse. Plant ze op een plek waar ze mogen blijven staan. Zaai eenjarige kruiden in rijtjes tussen de groenten: basilicumsoorten, kervel, bonenkruid, peterselie, dille en venkel.

Wanneer planten?

Augustus is ideaal om aardbeien en allerlei winterharde kruiden te planten, die nog voor de winter zullen aanslaan. Vanaf september plant je bessenstruiken en eventueel fruitbomen (biologische kweek). Maak in de winter de rest van het beplantingsplan (wat kies je en waar zet je het) en teken alles in op een plattegrond. Bestel de zaden. Vanaf maart kun je met zaaien beginnen.

Handige tips voor de moestuin

  • Zet ‘hongerige’ groenten (koolsoorten, aardappels, prei) jaarlijks op een andere plek, zodat ze de bodem niet uitputten. Laat wortels van erwten en bonen (vlinderbloemen) in de grond zitten, vanwege de vruchtbare stikstofknolletjes.
  • Bedenk mooie combinaties met verschillende bladvormen en -kleuren, bloeiende randplanten en eetbare bloemen.
  • Oogst kruiden om te drogen of in te vriezen.
  • Begin een moestuinwerkboek met plannen, plantennamen, data, oogsten, adressen, bestellingen, recepten en je mooiste foto’s.

Fijne adressen voor de moestuin

Eten uit eigen moestuin

Als je zelf kweekt, zijn frisse lunches, fleurige salades, rijk gevulde soepen, geurige thee en taart binnen handbereik. Hieronder vind je twee recepten.

moestuin, salade met radijs en Oost-Indische kers op bord

Salade van radijs en Oost-Indische kers

bijgerecht voor 4 personen

  • 1 bosje radijsjes
  • 1 krop botersla
  • ½ bosje kervel + eventueel kervelbloemetjes
  • blaadjes van 2 takjes platte peterselie
  • blaadjes van 2 takjes tijm + eventueel tijmbloemetjes
  • 2 el olijfolie
  • sap van ½ citroen
  • 1 tl mosterd
  • 1 tl honing
  • zeezout
  • versgemalen peper
  • handjevol bloemen van de Oost-Indische kers

Was de radijsjes en snijd ze in plakjes. Maak de sla schoon. Hak de kervel en de peterselie grof. Klop een sausje van de olijfolie, het citroensap, de mosterd, de honing, zout en peper. Doe de sla en kruiden in een slakom en schep om met de dressing. Verdeel de radijsjes en de bloemen over de salade.

Quiche met venkel en zevenblad

Hoofdgerecht voor 4 personen

  • 250 g venkel
  • zout
  • 100 g boter
  • 200 g bloem
  • 1 eidooier
  • 1-2 el koud water
  • 1 tl olijfolie
  • 1 teentje knoflook
  • 2 flinke handenvol jong zevenblad
  • 3 eieren
  • 125 ml slagroom
  • 80 g geraspte Parmezaanse kaas
  • zeezout en vers gemalen peper

Verder nodig: springvorm van Ø 20 cm en aluminiumfolie

Maak de venkel schoon en snijd in blokjes. Kook ze in ruim kokend water met zout in ca. 5  min. beetgaar. Spoel af met koud water. Kneed een deeg van de boter, de bloem, de eidooier, een snufje zout en het koude water. Laat het deeg in huishoudfolie ca. 30 min. rusten in de koelkast. Rol het deeg uit tot een ronde lap en bekleed er de ingevette springvorm mee. Prik met een vork gaatjes in het deeg. Zet de vorm tot gebruik in de koelkast. Verwarm de oven voor op 200 ˚C. Verhit de olie in een koekenpan en bak de knoflook zachtjes lichtbruin. Verwijder de steeltjes van het zevenblad en hak de blaadjes grof. Klop de eieren los met de slagroom, Parmezaanse kaas, knoflook, zeezout en peper. Roer er de venkel en het zevenblad door en schenk in de vorm. Bak de quiche in het midden van de oven in ca. 45 min. gaar. Dek de quiche af met aluminiumfolie als de bovenkant te donker wordt. Serveer warm of koud.

Fotografie: Dreyer/Hensley: Taverne Agency. Tekst: Marionne van de Klashorst. Receptuur: Dosia Brewer